Asean Cities Posts

October 1, 2019 / Innovation and Creativity

ดลลดา ชื่นจันทร์ คากายันเดโอโร (Cagayan de Oro) เป็นเมืองที่มีความหนาแน่นสูง มีตำแหน่งที่ตั้งอยู่ทางเหนือของเกาะมินดาเนา ในจังหวัดมิซามิสตะวันออก (Misamis Oriental) ประเทศฟิลิปปินส์ มีการปกครองตัวเองแยกออกจากจังหวัดและเป็นเมืองศูนย์กลางทั้งทางธุรกิจและพื้นที่ระดับภูมิภาค [1] ที่ซึ่งผู้คนอพยพเข้ามาด้วยหลายปัจจัย ทั้งเพื่อแสวงหาโอกาสและหนีภัยธรรมชาติที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งบนเกาะมินนาเดา ส่งผลให้เมืองมีลักษณะใหญ่เกินตัวและตามมาด้วยปัญหาเมืองมากมายเช่นเดียวกับเมืองเศรษฐกิจอื่นๆ ในอาเซียน ไม่ว่าจะเป็นปัญหาการจราจรติดขัด ความยากจน การขาดการบำรุงรักษาที่ดี  และโครงสร้างพื้นฐานที่ไม่รองรับ โดยถึงแม้เมืองนี้จะมีประวัติศาสตร์ของการเป็นเมืองเศรษฐกิจที่สำคัญตั้งแต่สมัยที่อยู่ภายใต้การปกครองของสหรัฐอเมริกา[2] แต่เนื่องจากไม่ใช่เมืองที่ออกแบบมาเพื่อรองรับปริมาณประชากรมหาศาลเช่นในปัจจุบัน ทุกสิ่งทุกอย่างจึงอยู่ในสภาพที่ขาดการดูแล อย่างไรก็ตามแม้จะมีปัญหาแต่ก็ใช่ว่าจะไร้หนทาง เพราะคากายันเดโอโรเป็นเมืองที่มีองค์ประกอบที่สามารถสร้าง “ความเป็นไปได้” ในการพัฒนาหรือฟื้นฟูเมืองในแง่มุมต่างๆ ได้หลากหลายกว่าที่เห็น ด้วยรูปแบบการปกครองและปัจจัยทางวัฒนธรรมบางประการนั้นเอื้อให้เกิดโครงการเพื่อสังคมและกลุ่มนักกิจกรรมผู้ขับเคลื่อนประเด็นวิกฤตในเมืองอย่างเป็นจริงเป็นจังได้ในจำนวนหนึ่ง  โดยเฉพาะปัจจัยด้านการปกครองแบบกระจายอำนาจนั้นเอื้อให้เกิดโครงการที่อาจเรียกได้ว่าเป็นนวัตกรรมทางสังคมได้อย่างเต็มปากเต็มคำ เพราะตัวโครงการได้สร้างโครงข่ายความร่วมมือระหว่าง ผู้สร้างสรรค์เมือง สถาบันการศึกษา องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและได้รับทั้งความสนใจและความร่วมมือจากคนในสังคมได้อย่างเป็นรูปเป็นร่าง  รวมทั้งมีลักษณะการจัดการที่เฉพาะตัวแบบไม่เคยมีมาก่อนในฟิลิปปินส์ นั่นก็คือ โครงการ “โรงเรียนกลางคืนแห่งมหาวิทยาลัยซาเวียร์…

September 19, 2019 / Bangkok
September 2, 2019 / Bangkok

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ธนพันธ์ ไล่ประกอบทรัพย์2 และคณะ3 . บทนำ การปรับตัวของเกษตรกรในห้วงเวลาปัจจุบัน เป็นสิ่งสำคัญต่อความอยู่รอดและการพัฒนาอย่างยั่งยืนของเกษตรกรเองในห้วงเวลาปัจจุบันที่เกษตรกรได้รับผลกระทบจากสภาวการณ์ต่าง ๆ เช่น ความผันผวนของราคาสินค้าเกษตร (Agricultural Price Fluctuation) ที่มีแนวโน้มตกต่ำ ความเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ (Climate Change)  และโดยเฉพาะการขยายตัวของเมือง (Urban Expansion) การขยายตัวของเมือง (ซึ่งในที่นี่หมายถึงการขยายตัวของที่อยู่อาศัยในเขตเมือง) ส่งผลกระทบอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ต่อพื้นที่ทางการเกษตรซึ่งเป็นคนที่ทำการเพาะปลูกและอาศัยอยู่ในพื้นที่นั้นมาแต่เดิม ผลกระทบของการขยายตัวของที่อยู่อาศัยสมัยใหม่ (เช่น หมู่บ้านจัดสรร คอนโดมิเนี่ยม) ต่อพื้นที่เกษตรกรรม ได้แก่ การลดลงของพื้นที่เกษตรกรรมซึ่งสืบเนื่องมาจากการขยายตัวของที่อยู่อาศัยสมัยใหม่ ผลผลิตทางการเกษตรลดลงซึ่งสืบเนื่องมาจากมลภาวะทางสิ่งแวดล้อม ได้แก่ น้ำเสียจากการบริโภค และอากาศเป็นพิษจากการก่อสร้างโครงการที่อยู่อาศัยขนาดใหญ่ ผลผลิตทางการเกษตรไม่ออกผลตามฤดูกาลที่ควรจะมาอันสืบเนื่องมาจากอุณหภูมิที่สูงขึ้นจนทำให้สภาพอากาศร้อน ผู้เขียนได้นำคณะนิสิตในวิชาสัมมนาการเมืองและการเปลี่ยนแปลงทางสังคมเยี่ยมเยียนกลุ่มวิสาหกิจชุมชนบางรักใหญ่และบ้านสวนถมยาของ คุณ ยุพา…

August 20, 2019 / Bangkok
July 24, 2019 / Bandung

. (Photo Credit : http://www.bandungcreative.id) นงค์ลักษณ์ บัทเลอร์ เมื่อปี 2015 เครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ขององค์การการศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติหรือยูเนสโก (UNESCO) ได้ประกาศให้สองเมืองในอาเซียน ได้แก่ เมืองบันดุง (Bandung) ของสาธารณรัฐอินโดนีเซียและนครรัฐสิงคโปร์ของสาธารณรัฐสิงคโปร์ เป็นเมืองสร้างสรรค์ด้านการออกแบบ บันดุงเป็นเมืองที่สองของประเทศที่ได้รับการประกาศจากยูเนสโก ก่อนหน้านั้นเมื่อปี 2014 เมืองเปอกาโลงัน (Pekalongan) เป็นเมืองแรกของประเทศที่ยูเนสโกประกาศให้เป็นเมืองสร้างสรรค์ด้านหัตถกรรมและศิลปะพื้นบ้าน สำหรับเมืองโซโลและยอกยาการ์ต้าอยู่ระหว่างเตรียมนำเสนอต่อยูเนสโกเพื่อพิจารณาต่อไป (Photo Credit : http://www.bandungcreative.id) Bandung Creative City Forum (BCCF) องค์กรอิสระภาคประชาชนซึ่งขับเคลื่อนแนวคิด “เมืองเปลี่ยนด้วยการสร้างสรรค์ของพวกเรา” มีบทบาทสำคัญในการวางรากฐานเมืองน่าอยู่ เมืองสร้างสรรค์ เมืองอัจฉริยะที่ทุกคนมีส่วนร่วมเป็นเจ้าของ เป็นต้นแบบการทำงานภาคประชาชนที่เข้ามาจัดการเมืองให้น่าอยู่และเป็นองค์กรที่นำเสนอเมืองบันดุงต่อยูเนสโก จนได้รับการประกาศให้เป็นเมืองสร้างสรรค์ด้านการออกแบบ…

July 11, 2019 / Singapore

กฤษณะ พันธุ์เพ็ง 30 มิถุนายนนี้ คือวันสุดท้ายของการรับสมัครเข้าร่วมเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ขององค์การยูเนสโก (UNESCO) ซึ่งผู้สมัครสามารถเข้าไปดาวน์โหลดและกรอกใบสมัครในเว็บไซต์ของยูเนสโกโดยตรง แล้วรอผลการพิจารณาภายในเดือนพฤศจิกายน 2562 นี้ จากคำบอกกล่าวอย่างไม่เป็นทางการของ ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ (TCDC) ซึ่งตั้งแต่ปีที่แล้วได้เติบโตขึ้นมาเป็น สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (องค์การมหาชน) ตอนนี้กรุงเทพมหานครก็กำลังรีบดำเนินการส่งใบสมัครเข้าร่วมเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์อยู่ด้วยเช่นเดียวกันกับเมืองต่าง ๆ ทั่วโลก ย้อนกลับไปเมื่อสิบปีที่แล้ว TCDC เป็นหน่วยงานในสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรีที่ทำให้แนวคิดเรื่อง เศรษฐกิจสร้างสรรค์ (Creative Economy) และ เมืองสร้างสรรค์ (Creative City) เป็นที่รู้จักในวงกว้างในประเทศไทย รวมทั้งสร้างแรงบันดาลใจ และแรงขับเคลื่อนให้เกิดโครงการและกิจกรรม เพื่อพัฒนาองค์ความรู้สร้างสรรค์ขึ้นมามากมาย แม้ว่าความพยายามจะดันให้กรุงเทพมหานครได้ชื่อว่าเป็นเมืองสร้างสรรค์ทางด้านการออกแบบยังไม่เป็นผลสำเร็จ ภูเก็ตก็ได้รับเลือกให้เป็นเมืองสร้างสรรค์ในสาขาอาหารแล้วตั้งแต่ปี พ.ศ. 2558 ส่วนเชียงใหม่ก็เพิ่งได้เข้าร่วมเครือข่ายในสาขาหัตถกรรมและศิลปะพื้นบ้านเมื่อ 2 ปีที่ผ่านมา…

July 2, 2019 / Nan

คณะวิจัยโครงการการพัฒนารูปแบบการดำรงชีวิตคาร์บอนต่ำในอาเซียน สถาบันวิจัยพลังงาน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย แนวคิดและที่มา แนวคิดเมืองคู่แฝด (Twin Cities) ได้แพร่หลายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยยุโรปและสหรัฐอเมริกา มีบทบาทสำคัญในการนำแนวคิดนี้ไปดำเนินการอย่างเป็นรูปธรรม ในยุโรปใช้คำว่า เมืองคู่แฝด (Twin Cities) หรือเมืองคู่มิตร (Partner/Partnership Town)  ส่วนในอเมริกาเหนือใช้คำว่าเมืองพี่เมืองน้อง (Sister Cities) แต่ในเชิงปฏิบัติแล้วมีความหมายไม่แตกต่างกันมากนัก  ตัวอย่างความสัมพันธ์เมืองพี่เมืองน้องในประเทศต่าง ๆ (กระทรวงการต่างประเทศ, 2561) ในอดีต ยุโรปสถาปนาความสัมพันธ์เมืองคู่แฝดกันอย่างกว้างขวางมายาวนานเพื่อส่งเสริม ความร่วมมือด้านวัฒนธรรมและการค้า เมืองคู่แฝดที่เก่าแก่ที่สุด คือ เมือง Paderborn ของเยอรมนีกับเมือง Le Mans ของสาธารณรัฐฝรั่งเศสในปี ค.ศ. 836 การจับคู่เมืองในช่วงภายหลังสงครามโลกครั้งที่…

June 24, 2019 / Yogyakarta

นงค์ลักษณ์ บัทเลอร์ . (Photo Credit : http://www.teatergarasi.org/)             Teater Garasi  (TG) เกิดขึ้นจากการรวมตัวกันของนักศิลปวัฒนธรรมหลากหลายแขนง ก่อตั้งเมื่อปี ก่อตั้งเมื่อปี 1993 ที่เมืองยอกยาการ์ต้า ประเทศอินโดนีเซีย  พวกเขามีความเชื่อมั่นว่าการฝึกฝนศิลปะการแสดงย่อมเป็นหนทางสู่กระบวนการผลิตความรู้และวิภาษวิธีบริบทของสังคมการเมือง โดยมุ่งสำรวจและคิดค้นความเป็นไปได้ในการสร้างสรรค์ศิลปะการแสดง ความพยายามในการตีความและทำความเข้าใจเพื่อไปสร้างการเปลี่ยนแปลงให้กับโลก ผ่านเครื่องมือหรือการเล่าเรื่องด้วยศิลปะแขนงต่างๆ และตั้งแต่ปี ค.ศ. 2000 เป็นต้นมา TG เปิดพื้นที่การทำงานข้ามรัฐชาติ ร่วมผลิตงาน แลกเปลี่ยนกับนานาประเทศ อาทิ สิงคโปร์ เยอรมนี ญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา และเนเธอร์แลนด์ ต่อมามีโครงการแลกเปลี่ยนศิลปินถิ่นพำนักในปี 2011 และเมื่อปี 2013 Teater…

May 24, 2019 / Connectivity

ถอดความและเรียบเรียงโดย ดลลดา ชื่นจันทร์                 ความเป็นเมืองเป็นลักษณะอารยธรรมที่โดดเด่นของศตวรรษที่ 21 มนุษย์เปลี่ยนตนเองจากชีวิตแบบชนบทไปสู่สังคมเมืองในระยะเวลาอันรวดเร็ว ในช่วงต้นปี 1800 มีประชากรน้อยว่า 3% ที่อาศัยอยู่ในเมือง ในขณะที่ปัจจุบันประมาณการว่ากว่าครึ่งของประชากรโลกเป็นชาวเมืองและคาดการณ์ว่าในปี 2050 สัดส่วนจะเพิ่มขึ้นเป็น 3 เท่า อาจฟังดูเป็นเรื่องน่ากังวลเมื่อต้องนึกถึงความแออัดวุ่นวายและเหมือนโลกกำลังมุ่งไปสู่ทิศทางที่ทำลายตนเอง แต่อันที่จริงแล้วเมืองที่ได้รับการดูแล มีความคล่องตัวและสร้างความร่วมมืออย่างมีประสิทธิภาพสามารถปรับเปลี่ยนและพัฒนาไปสู่การเป็นเมืองที่เหมะแก่การอยู่อาศัยของทุกคน กล่าวได้ว่าความเป็นเมืองคือหนทางที่มีความเป็นไปได้และดูใช้ได้จริงสำหรับการดำรงชีพร่วมกันของมนุษย์ ซึ่งกำลังจะมีจำนวนประชากรเพิ่มขึ่นอย่างมากมายในวันข้างหน้า ในปัจจุบัน มีเมืองขนาดเล็กและขนาดกลางเกิดขึ้นหลายพันแห่งและมีมากกว่า 30 แห่งเป็นระดับมหานคร เมืองเหล่านี้มีบทบาทในเวทีระดับนานาชาติและในหลายกรณีเรียกได้ว่าแทนที่รัฐชาติในฐานะที่เป็นจุดศูนย์กลางของเศรษฐกิจ นิวยอร์กและโตเกียวที่มี GDP มากกว่าบางประเทศในกลุ่ม G-20 หรืออย่างเช่นกรุงเทพมหานคร เมื่อมองในแง่การลงทุนในธุรกิจ การเปิดสาขา Apple Store ในกรุงเทพฯ ก็เกิดจากการเลือก “เมือง” ไม่ใช่…

May 15, 2019 / Innovation and Creativity

ถอดความและเรียบเรียงโดย / นงค์ลักษณ์ เหล่าวอ บัทเลอร์ เทศกาลวรรณกรรมยอร์จทาวน์ (George Town Literary Festival) มีขึ้นครั้งแรกเมื่อปี 2011 หลังจากเมืองยอร์จทาวน์ได้รับการประกาศจากองค์การการศึกษาวิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ องค์การยูเนสโก เมื่อปี 2008 ให้เป็นเมืองมรดกโลก นับแต่นั้นเป็นต้นมาเทศกาลจึงบรรจุอยู่ในปฏิทินศิลปวัฒนธรรมประจำปี (อย่างยั่งยืน)แห่งรัฐปีนังในช่วงเดือนพฤศจิกายนของทุกปี จากปีแรกที่จัดเพียงวันเสาร์-อาทิตย์ ต่อมาขยายเป็นวันศุกร์-เสาร์-อาทิตย์ (ปี 2012-2017) และเพิ่มเป็นวันพฤหัสบดี-ศุกร์-เสาร์-อาทิตย์ (ปี 2018 เป็นต้นมา)  สำหรับปี 2019 นับเป็นครั้งที่ 9 มีขึ้นระหว่างวันที่ 21-24 พฤศจิกายน 2019 ปฐมบทเทศกาลวรรณกรรมยอร์จทาวน์                 ปี…